Рушди соҳибихтиёрии рақамӣ
Дар солҳои охир масъалаи соҳибихтиёрии рақамӣ (Digital Sovereignty) ба яке аз самтҳои асосии сиёсати рақамии кишварҳо табдил ёфтааст. Ин мафҳум қобилияти давлатҳоро барои назорат, нигоҳдорӣ ва коркарди маълумот, инчунин идоракунии инфрасохтори рақамӣ дар доираи қонунгузории миллӣ дар бар мегирад.
Иттиҳоди Аврупо, ИМА, Чин, Ҳиндустон ва дигар кишварҳо тадбирҳоро барои тақвияти назорат бар маълумот ва инфрасохтори рақамӣ густариш медиҳанд. Дар бисёр давлатҳо талабот оид ба маҳаллисозии маълумот (data localization) ҷорӣ шуда, ширкатҳо вазифадор мешаванд, ки маълумоти муайянро дар дохили кишвар нигоҳ доранд.
Тибқи маълумоти Omdia, зиёда аз 100 кишвар дар ҷаҳон аллакай шаклҳои гуногуни қонунгузории вобаста ба соҳибихтиёрии маълумот ва маҳаллисозии додаҳоро қабул кардаанд.
Дар Иттиҳоди Аврупо масъалаи соҳибихтиёрии рақамӣ махсусан пас аз рушди босуръати технологияҳои абрӣ ва зеҳни сунъӣ аҳамияти бештар пайдо кардааст. Reuters хабар медиҳад, ки Комиссияи Аврупо барои коҳиш додани вобастагӣ аз ширкатҳои бузурги хориҷӣ сиёсати нави абрӣ ва AI-ро таҳия мекунад.
Коршиносони World Economic Forum соҳибихтиёрии рақамиро ҳамчун қобилияти кишварҳо барои назорат бар маълумот, технология ва инфрасохтори рақамии худ арзёбӣ мекунанд.
Соҳибихтиёрии рақамӣ ба яке аз омилҳои муҳими амнияти миллӣ ва рушди иқтисоди рақамӣ табдил меёбад.
